Skip to main content
Submitted by Anonymous (not verified) on 31 December 2008

Sevgili Aso,

[b]Kuzey Kürdistan'da 19.yüzyılın sonu ve 20 yüzyılın başında Bedirxanilerin Kürd hareketinde el atmadığı hiç bir alan kalmamıştır..[/b]

Bu cümle bana bugün PKK propagandası yapılırken PKK'nin nasıl takdim olunduğu anımsattı. Geleceğin tarihçileri içerisinde de PKK'yi yukardaki ifedelerle tanımlayacak olanlar çıkabilir. Önemli olan hayranlıkla yada yandaşlık saikiyle yapılan tanımlar değil bu tanımların gerçeğe uygunluğudur.

Benzerlik sadece bununla kalmıyor. Öcalan'ın "anam türktür" demesini çağrıştıran bir tazda Bedirxanilerin kendilerini "Azizi" olarak Abbasilerin ardılları şeklinde tanımladıkları, arap soylu olduklarını iddia ettikleri gerçeği var. En tutarlı olanları bile "Herekol Azizan" mahlasını kullanırken aziziliği reddetmediklerinin kanıtlarını sunar.

Mikdat Mithat'ın ilk kürt gazetesini yayınlamış olmasını takdirle karşılıyorum. Kamran ve Celadet kardeşlerin kürt dili konusunda yaptığı çalışmaları değerli buluyorum.

Bedirxanilerin siyasi duruşlarını ise kürt siyasi geçmişinde sekter bir role indirgiyorum. Kürdistan Teali Cemiyeti'nin şartlar son decere müsait olmasına rağmen yaz yağmuru gibi kısa ömürlü olmasında Bedirxanilerin menfi tutumlarının ve ihtiraslarının rolü var. Azadi Cemiyeti'ne gidilmesi Bedirxanilerden duyulan bıkkınlığın sonucudur.

Mir Bedirxan'ın redif albaylığının yanısıra mutasarrıflığı ve mütesellimlik yapmışlığı var.

[b]Prens Bedirxan Yıldız Sarayına Chambellan(mabeynci) olarak atandı..
Yine onun bir yeğeni olan Osman Paşa Bedirxan daha önce Emir Subayı(yaver) olarak görev almıştı[/b]

Eklenecek bir bilgi daha.. Emin Ali Bedirxan İstanbul Şehremini (Belediye başkanlığı) görevini yürütmüştü. O dönemde şehremini olanların seçimle değil atanma ile görevlendirildiklerini bilmekte yarar var.

Hiç kuşkusuz Bedirxaniler kürtlük için de çalıştılar. Ancak ömürlerini büyük bölümünü Osmanlı olarak yaşadıkları, saray çevresinde arzı endam ettikleri, saltanat ile içli-dışlı oldukları gerçeğini kürtlerden saklamamakta yarar var.

Kürtlere geçen emeklerini saygıyla anar ve sahipleniriz. Ancak, kürtlere örnek siyasi kişilikler olarak lanse edilmelerine sıcak bakmamamız için yeterli nedenimiz var. Bu nedenleri onların ömür hasrettikleri mesailerinden edinmekte olduğumuz bir vakıadır.

Saltanatla sürekli flört halinde, saltanat nezdinde itibarı yüksek olduğu zaman itaatkar ve görevde, durum tersine döndüğü zaman kürtlerin arasında ayaklanma halinde. Sultanla birlikte iken ümmetçi, ayrı düşünce bağımsızlıkçı. Bu şekillenmenin ideal yurtseverliğe uygunluğunu, ahlaki pozisyonunu irdelemeye kalkışmadan, saltanatla işbirliği halinde Osmanlı kurumlarının Kürdistan'da yerleşmesine geçen hizmetlerini, devletin "doğuya taşınmasına" sarfettikleri mesaiyi dikkate almamız lazım geleceğini belirtmekle yetiniyorum. Osmanlı ile sürekli müzakerede bulunmaları sözkonusu. Müzakereciliklerini kürtler için aynı ölçüde işlettiklerinin bilgilerinden yoksunuz. Bunun yerine kürtlere silahlı yönelimle bastırmacılığı esas alan bir Mir Bedirxan var karşımızda. Torunlarının kürt siyasasında oynadığı siyasi roller de fek farklı değil. Aynı ikircikli söylem ve tavır günümüz PKK'sinde de var. Acaba PKK hangi mirası devraldı sorusunu istihza dışında algılıyor ve soruyorum. Osmanlı ile bir tek kez o da Mahmudê Bayezidî'nin telkinatı ile Erzurum'da görüşen, geri dönüşte kendisine refakat eden Osmanlı memurlarını öldürtüp yeniden direnişe geçen, Osmanlı ile hiçbir şekilde pazarlık kabul etmeyen, şahsi konumunu öne çıkararak pazarlık konusu yapmayan Han Mahmud gibilerin varlığında Bedirxanîlerin pratiği pek olumlanacak bir pratik değil.

Eskiden şu yada bu siyasi hareketin bünyesinde politika yapan bizler gerek partilerimizin ve gerekse kendimizin şahsi yada siyasi yetmezliklerimiz sonucu savrularak exile mecbur kaldık. Mültecilikte çoğumuz "yazar, tarihçi, dilbilimci" olduk, dergi ve gazete yayıncısı olduk. Hiç birimiz Bedirxanların bizden önce yaptıklarını aşamadık. Bu anlamda saygı duymamız gerekirmi sorusunun cevabı, onların aşılamayışlarının bizlerin uçmasını henüz öğrenememiş ve gereğini kavrayamamış olmamızda yatıyor. Siyasetçilikten yazarlığa, dilbilimciliğe, tarihçiliğe, yayıncılığa savrulmanın ölçü olmamakla birlikte başarı sayılamayacağı gerçeğinde yatıyor. Bedirxanilerle birlikte bizlerin geçmişin muhasebesini yapmaktan kaçındığımızı ve yetersizliklerimizi onların çelişkili durumunu abartarak hatta yücelterek örtmeye çalıştığımızı düşünmekteyim. Oysa biribirimize çok benziyoruz ve kaybeden taraflar olarak özdeşliğimiz sözkonusu. Bizlerin bir tek şansımız var o da daha genç oluşumuz ve Kürdistan'da bize rağmen kararlı halk kitlelerinin varoluşu. Oysaki biz bu varoluştan bile kopuğuz. Sonumuzun Bedirxanilerin sonundan daha hüzün verici olması da ihtimal dahilindedir.

Kişileri yada siyasi eğilimleri değerlendirirken menfi-müsbet yanlarının birlikte tartılması gerekiyor. Herhangi bir yazarın onlarla yakın dostluklarından edindiği intibalar kadar Bedirxanilerin pratikteki konumlarının da gözetilmesi gerektiğini düşünüyorum.

Selam ve sevgiler.

نەناسراو (not verified)

Wed, 12/31/2008 - 11:19

Kurtler genel olarak kendi sihasal tarihleri ille yuzlesmekten yana hep bir acmaz icinde olmuslar. Tarihte hakki olana hakkini teslim etmemek hakki olmayana da payeler bicmek bir okadar hastalikli bakis olarak hep önumuz etemcit pilavi gibi surulur. Nereye bakarsan bak Bedirxanlar Kurt milleyetciliginin kuramcisi olarak israrla pompalanir oysaki sorun hic de öyle olmamasina ragmen,sanki zoraki bir Kurt resmi tarihi yaratma ugrasi var. Bedirxanlar tarihin her döneminde öncelikli olarak kendi beyliklerinin kavgasini vermisler. Bu kavgalarinda ihanet isbirlikcilik,statukoculuk ve yurtseverlik hep ic ice olmus. Söz konusu kavramlari bir araya getirirken insan nekadar da zorlansa aslinda ilginc bir Kurt derbegligiyle Kurdistan ulkesi askinin bir protu tipi yaklasimi söz konusudur. Nasilki diger Kurt beglerinin yaklasimlari iki cami arasi bey namazliksa buda onun gibi bir sey olsa gerek. Yine tarih biraz irdelendiginde aslinda Bedirxanlarin yaklasimi genel bir yaklasim olrak dönem kurtlerinde bir hastalik olarak hep önumuze cikar. Bir kac örnek vermek gerekirse. CIBRANLI HALIT BEG DR. IHSAN NURI SEX SAID HAREKETINDE ASILAN BITLIS MEBUSU YUSUF ZIYA VE DERSIM MEBUSU HASAN HAYRI ve daha bir coklari bir ayaklari Turk "milli" mucadelesindeyken diger aykalrinin Kurdistan mucadelesinde olmasi gibi aciklanan Kurt buyukleri tarih ve kurt tarihi adina yerli yerine konmayi beklerken resmi Kurt tarihi olusturma eylemi sanirim biraz havada kaliyor. Kendi tarihini olusturma eylemi kendi tarihini bilmek ne eksik nede fazla payeler bireylere yukleyerek yapilir. selam ve sevgiler

"sanki zoraki bir Kurt resmi tarihi yaratma ugrasi var" tarih (bir bilim dali olarak kabul edilen) ile ulus yaratma surecinde "tarih" diye yuturulmaya calisilan sey iki apayri seydir. ikincisi ulusa aidiedi illa kahramanlik menkibelerine ihtiyacla bicimlenen asagilik kompleksine yakayi zihinden kaptirmislari kurtarmaya, ulusa duhul etmeye yarayabilir, ancak saglamlari ulusun disina da itebilir. aydinlanmaci olmayi tercih ederek ulus olusturmayi sececek gelecegin siyasi liderlerine bu ayrimi duyurayim da essegin kulagina su kacirmasinlar. HeK

Önce yeni yılınızı kutlamak istiyorum.. Kısa bazı notlar düşmek istiyorum. 1)Kürdlerin ve Kürdistan'ın tarihi hâlâ yazılmış değil... Yapılan çalışmalar çok dar ve büyük oranda bilimsel kriterlere uygun yapılmamıştır..Buna rağmen yapılan çalışmalara büyük değer veriyorum. Çünkü, gelecekte yapılacak tarih çalışmaları için doğrularıyla/yanlışlarıyla malzeme sunuyor. 2) sankili yada sankisiz "zoraki bir Kurt resmi tarihi yaratma ugrasi var" deniliyor.(Hek ve Hasan).. Kürdistan'da böyle girişimler olabilir.. Ama, benim "zoraki" bir Kürd tarihi yaratma bir girişimim yok.. Ayrıca bu tip girişimler sadece Kürdlere has değil.. Dünyada kurulan devletlerin tarihine ve tarih yazımına baktığın zaman bir dizi mitolojik unsurlarda katılarak "bir tarih yaratmışlar"... Daha sonra yine aynı ülkelerde bilimsel araştırmalarla ayrıştırma girişimleri olmuş.. Bu ülkelerde bu süreç hala devam ediyor.. İnsanların uğruna kavga edeceği ve ölümü göze alabileceği bir "değerler paketi" gerekiyordu. 3)Bedirxaniler diye prokust çarkına yatırılmış ve aynı tornadan çıkmış bir kategori/siyasal duruş/tavır/proje yok.. "Azizan ailesinden" gelenler tarihsel süreç içinde çok renki/sesli ve hatta birbirlerini yoketmeye çalışan kesimler olmuştur. Bedirxanilere yaklaşım gösterilirken bilimsel verilerden uzak genelleştirmelerden kaçınmak lazım.. Bu durum diğer Kürd aileleri içinde geçerlidir.. Örneğin Baban, Canpolat, Şemzinan vs.... 4) Tarihsel olaylar değerlendirilirken zaman ve mekan içinde sınırlandırarak analiz etmek gerekir.. Bugünün perspektifiyle o sürece yaklaşım göstermemek gerekir.. Böyle bir tutumla ve yöntemle her şeyi reddetmek zorunda kalacağız.. Bedirxan ailesinden gelen bireylerin Osmanlı devletinin, "Valisi", yada "Prens Bedirxan Yıldız Sarayına Chambellan(mabeynci) olarak atandı.. Yine onun bir yeğeni olan Osman Paşa Bedirxan daha önce Emir Subayı(yaver) olarak görev" almaları suç değil... O dönem ve daha önceleri Osmanlıların denetinde olan halkların bir çok "ileri" gelenleri Osmanlı devletinin memurlarıydı.. Yine aynı kadro daha sonraki süreçte bu halkların Osmanlı devletinden kurtulma sürecine önderlik etmişti.. İskender Bey, M. Ali Paşa, Arap Şerifi, Yünan ve Sırplardada aynı şey yaşanmıştı.. Çünkü devlet tecrubesi olan, ulusal devlet kurma fikri bu kadroda peyda olması kadar doğal bir şey yok.. Bu anlamda ben Bedirxanileri yada başka bir Kürd ailesini suçlamak istemiyorum.. Benim amacım o dönemdeki kadroları tek tek irdelemektir.. Bu konuda ise elimizde yoğun bilgi var, ama çok darmadağan durumdadır.. 5) Azizan ailesinde veya Azizan köyünde olmak, yada kökenini Hz. Muhamed'e dayandırmak Bedirxanilere has bir olay değildir.. Bu konuda Şerefname'yi okumak yeterlidir.. İslam/Arap/Kürd ilişkileri irdelendiği zaman bu mesele daha iyi anlaşılır.. Kendisi Araplara dayandırma bir gelenekti...!!!! Siz bunu bir milletin tahribi olarakta ele alabilrsiniz.. Bu durumda sadece Kürdlere has değil.. Daha başka örneklerde verilebilinir. Benim Abbdulrezak Bedirxan'a değinmemin esas nedeni bu Kürd şahsiyeti hakkında ciddi bir çalışma yok.. Bir belgeyi buldum ve bu bilgi ışığında bazı yanlışlıkları düzeltmek istiyorum.. a) Celilê Celîl'in Abdulrezak Bedirxan'ın 1864 yılında doğduğunu söylüyor.. Kemal Mazhar 1946.. Muhamed Resul Hawar Simko üzerine yazdığı dev eserinde 46, 64 meselesinde 6 ve 4'ün yer değiştirebileceğini söyleyerek tavır belirlemiyor.. Şimdi bizim elimizde ve Abdulrezak'ın ağzıyla: "1847 yılında o Eruh Kalesinde kuşatılıp ve Osman Paşa'ya teslim olduğu zaman ben bir yaşındaydım.. " Buradada anlaşılacağı gibi o 1846 yılında doğmuştur.. b) mesela "Prens Bedirxan rafine edilmiş kültürlü bir diplomattı. 7 dile tam hakimdi. Fransızca, İngilizce, Rusca, Arapça, Persçe, Türkçe ve Kürdçe biliyordu." Tespiti hiç bir kaynakta yok.. c)Örneğin "Abdulrezak Bedirxan Tahran'dan geliyordu.. O orada Türkiye'nin Büyük Elçisiydi. " diyor.. Bu yeni bir bilgidir.. Bir çok kaynak sekreterlik görevini yürütüğünü söylüyor. d) yine Ermeni meselesinde: “Benim dedemin tutsak edilmesi ile birlikte, birleştirilen ve huzura kavuşturulan tüm memleket kaos içine yuvarlandı.. Sefalet yeniden hortladı ve onunla birlikte kaos ve güvensizlik ortamı.... Bölgeye gönderilen Türk valiler ne şimdi ve ne de hiç bir zaman bir Kürd şefinin sağladığı otoriteyi sağlayamazlar. Durum böyle olunca Saray için kendi bayağı işlerini haletmek için bir kaç yüz ve hatta bir kaç bir sivili bulmak çok kolaydır. Biliyorsunuz Türkler, Asurleri katletmek için her Arapları buldular. Arnavutları katletmek için Sırpları; Bulgarları katletmek için Yünanları ve tersine... İhtiyaç duyulduğunda Kürdleri katletmek için Ermenileri bulacaklar..." demesi önemlidir.. e)Bir çok kaynak Abdulrezak'ın eşinin Polanyalı olduğunu söylüyor. Burada "Bertrand Bareilles, Emir Bedirxan'ı gelecekte eşi olacak istisnai derecede güzel ve parlak olan, Mısır Hidivi'nin dişçisi Viyana asılı Henrietti ile tanıştırıyor.. f)"Bertrand Bareilles Abdulrezak ve Henriette evlendiklerinde evlilik şahidi oluyor.. Abdulrezak ve Henriette'in bir oğlu oluyor ve bir kazada ölüyor. Çiftin bir de kızı oluyor: Avrupa'da bale ve koregraf sanatçısı olan üne kavuşan Prenses Leyla Bedirxan..." yönündeki bilgiler önemli.. g) yine "Sultan Bedirxan ailesine büyük değer veriyordu.. Prens Bedirxan Yıldız Sarayına Chambellan(mabeynci) olarak atandı.. Yine onun bir yeğeni olan Osman Paşa Bedirxan daha önce Emir Subayı(yaver) olarak görev almıştı.." h) “Fakat Polis Kürd Prensinden şüpheleniyordu ve onu takibe almıştı. Kuşkusuz Kürd tehlikeli bir adamdı. Dedesinin intikamını almak istemezmiydi? Dedesinin serüvenini yeniden başlatmayi, otonom ve hatta bağımsız kürdistan talep etme rüyasını görmüyormüydü? Abdulrezak Bedirxan kararlı, her yanıyla tam bir inanç adamı ve devrimciydi..““ Tüm bu bilgiler Abdulrezak'ın yaşamıyla ilgili raştırma yapacak insanlar için bulunmaz cevherlerdir.. Hepsi doğrumu? Bilemiyorum.. Yeni veriler ışığında yeniden gözden geçirmek gerekir.. Şunun altını çizmek istiyorum.. Benim Kürd resmi tarihi, Bedirxanileri paklama vs vs diye bir niyetim yok.. Sadece yaptığım bir tarihsel belgeyi sunmaktır.. Yeniden Yeni Yılınızı kutluyorum.. Aso Zagrosi

Değerli dost, Üretkenliğin ve bilgilerini paylaşman her türlü takdirin üzerinde. Bedirhanilerin yerleşik profiline yönelik eleştirilerimi, biriktirmekte olduğun ve paylaştığın malzemeler için sarfettiğin çabalara takdirden ve saygıyla karşılıyor oluşumdan ayıracağına inanıyorum. Şahsında tüm Newkurd camiasının yeni yılını en iyi dileklerimle kutluyor, başarılar ve esenlikler diliyorum. Hürmetlerimle.

slm Aso resmi tarih yaratma cumlesi senin tarihi yaklasiminla ilgili degildi. kurdler arasinda yazili olmayan bir uzlasmayla boyle bir "resmi" tarih egilimi var demeye getirdim. ben tarihin detaylari ile ilgilenmem (iyi yada kotu- hatasi sevabi ile bu bolge benim ilgi alanim bilgi alanim degil) helikopter bakisini tercih ederim. bu acidan senin ya÷diklarina bir elestiri filan degildi. herkesin yeni yilini kutlarim uzun omurler nice nice yillar dilerim neseli ve saglikli yillar HeK

Add new comment

Plain text

CAPTCHA This question is for testing whether or not you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.